Rosenhaege

Rosenhaege startte zijn bedrijf in 1996 met de verkoop van unieke Engelse David Austin-rozen. In de loop der jaren ontwikkelden de tuinen van Rosenhaege zich tot kijktuinen, nadat Willy Grijsen zijn studie tuin- en landschapsarchitectuur had afgerond. Willy Grijsen richtte talrijke tuinen op in Nederland en Duitsland. Inmiddels is ze gestopt met het ontwerpen van tuinen.

De grootste inspiratiebron voor Rosenhaege waren destijds Sissinghurst en Great Dixter in Engeland. De ongedwongen manier van tuinieren met een krachtig lijnenspel, natuurlijke borders, eeuwenoude gebouwen spraken Willy en Frits Grijsen erg aan.

Het thema op Rosenhaege werd uit eindelijk”Groot-Britannie” daar waar ook de Keltische cultuur het langste bewaard is gebleven in actieve vorm.

In 2012 voegde Nina Grijsen, moeder van vijf kinderen, zich bij het bedrijf en is zij sinds 2020 ook mede-eigenaar. Ze volgde een studie pre- en protohistorie aan de VU in Amsterdam en de Ruhr Universiteit Bochum. Haar passie voor Groot-Brittannië, tuinen en geschiedenis werd verder ontwikkeld. Met haar kennis en achtergrond introduceerde zij ook het bijzondere gebak in het koffiehuis, historische feitjes met een knipoog. De nadruk van het bedrijf ligt nu op kijktuinen, Keltisch Koffiehuis en British Shop.

Tuinontwerp en aanleg met voorbeeldtuinen

Op Rosenhaege is 4,5 hectare aan kijktuinen aangelegd die in elk seizoen een dynamisch geheel vormen. Ieder seizoen heeft daarbij zijn eigen charme. In het voorjaar bloeien de appelbomen en narcissen, waarbij veel aandacht is voor groentinten en structuren. In de zomer komen meerdere thematuinen tot bloei, waaronder een lavendelheuvel en het land-artgedeelte met een lijnenspel dat optisch verrassend overgaat in het Winterswijkse coulisselandschap.

In de herfst zorgt het licht, dat over de verkleurende borders en wuivende siergrassen valt, voor een rustgevend effect. In de winter blijven de silhouetten van de grassen en de vormen van het geknipte groen zichtbaar; grove en fijne structuren ondersteunen dan het ontwerp.

De tuinen zijn vanaf Pasen in het weekend (zaterdag en zondag) geopend. In mei is de tuin gesloten voor publiek. Vanaf 9 juni tot en met 31 oktober zijn wij ook doordeweeks geopend.

In de maand april is de entree gratis, op voorwaarde dat u een consumptie gebruikt in het koffiehuis of een aankoop doet in de winkel. In mei is de tuin gesloten voor publiek. Vanaf 9 juni bedraagt de entree €6,00 per persoon.

Onze tuin is voornamelijk een zomertuin en minder gericht op het voorjaar. Daarom is de toegang in april en mei kosteloos. In mei worden jaarlijks circa 3.000 eenjarige planten aangeplant, die in de loop van de zomer zorgen voor een prachtige aanvulling op de vaste beplanting. De entreegelden worden gebruikt voor het onderhoud van de tuin; de bijdrage van €6,00 is daarbij noodzakelijk. Dit jaar staat bovendien de renovatie van de vijver op de planning, wat aanzienlijke kosten met zich meebrengt.

In de afgelopen herfstperiode zijn circa 4.000 bollen geplant, waaronder veel verwilderingsnarcissen. Het aanplanten van voorjaarsbollen in het gras is arbeidsintensief en maakt deel uit van een meerjarenproject. De meeste bollen bloeien medio maart of in april, afhankelijk van de gemiddelde voorjaarstemperatuur. Daarnaast kunt u genieten van bloeiende appelbomen en prachtige uitkijkjes over het omliggende landschap.

British Shop

Het thema op Rosenhaege is ”Groot-Britannie” daar waar de Keltische cultuur het langste bewaard is gebleven. In de British Shop vindt u authentieke producten van de Britse eilanden, zoals prachtige Ierse en Schotse wollen producten, buiten jassen en outdoor laarzen van Dubarry.

Keltisch Koffiehuis, de Saksen en het landschap van de Achterhoek

De Achterhoek behoort van oudsher tot het Saksische cultuurgebied. Vanaf de vroege middeleeuwen vestigden Saksische stammen zich in grote delen van Oost-Nederland en Noordwest-Duitsland. Hun manier van leven was sterk verbonden met landbouw, familieerven en de natuurlijke omgeving.

De Saksische bouwtraditie

De Achterhoek maakt al eeuwen deel uit van het Saksische cultuurgebied. De naam Saksische bouwstijl verwijst daarom niet naar gebouwen die door de eerste Saksen zelf zijn gebouwd, maar naar een bouwtraditie die zich in dit gebied over vele generaties heeft ontwikkeld.

De Saksen leefden op verspreide boerenerven en waren voor hun bestaan afhankelijk van landbouw en veeteelt. Hun manier van leven vroeg om praktische gebouwen waarin mensen, vee, oogst en gereedschap dicht bij elkaar konden worden ondergebracht. Uit deze traditie ontstond de karakteristieke hallehuisboerderij: een boerderij met een zware houten gebintconstructie en een groot dak waaronder wonen, werken en stallen werden samengebracht.

De oudste boerderijen die vandaag de dag nog bestaan, zijn veel jonger dan de eerste Saksen. Toch bleef de manier van bouwen eeuwenlang behouden. Boerderijen werden aangepast aan nieuwe technieken en behoeften, maar de herkenbare opzet bleef bestaan. Zo groeide een bouwtraditie uit tot een belangrijk onderdeel van de identiteit van het Saksische landschap.

In de Achterhoek is deze traditie uitzonderlijk goed bewaard gebleven. Door de kleinschalige landbouw, de verspreide erven en de beperkte verstedelijking bleef het karakter van het landschap grotendeels intact. Daardoor zijn hier nog altijd Saksische boerderijen, houtwallen, essen en oude erven te vinden die samen het historische cultuurlandschap vormen.

Bij Rosenhaege leeft deze traditie voort. De Saksische gebouwen sluiten aan bij een eeuwenoude manier van bouwen die is gevormd door het landschap en de mensen die er woonden. Samen met de Keltische verhalen over natuur, dieren en symboliek brengen zij verschillende lagen van de Europese geschiedenis op één plek bijeen.

Het paard als brug tussen twee tradities

Bij Rosenhaege komen twee oude Europese tradities samen. De gebouwen zijn geïnspireerd op de Saksische bouwstijl van de Achterhoek, terwijl het Keltisch Koffiehuis verwijst naar de rijke Keltische wereld van verhalen, symbolen en natuurbeleving. Hoewel de Kelten niet in de Achterhoek woonden, hebben beide culturen hun sporen nagelaten in de geschiedenis van Europa.

Het paard neemt daarin een bijzondere plaats in. Voor de Kelten was het een symbool van kracht, vruchtbaarheid en bescherming. De godin Epona werd vereerd als beschermster van paarden, reizigers en ruiters. Ook bij de Saksen en andere Germaanse volken had het paard een bijzondere betekenis. Het was onmisbaar in het dagelijks leven, maar speelde ook een rol in rituelen en overleveringen.

De Achterhoek behoort al eeuwen tot het Saksische cultuurgebied. De Saksische bouwtraditie die hier ontstond, is nog altijd herkenbaar in de karakteristieke boerderijen met hun grote daken, houten gebinten en erven. Omdat het landschap hier geleidelijk veranderde en veel oude boerderijen werden behouden of zorgvuldig aangepast, is deze bouwtraditie in de Achterhoek uitzonderlijk goed bewaard gebleven.

De band tussen de Saksen en het paard leeft ook voort in Engeland. In de vijfde eeuw staken groepen Saksen de Noordzee over en vestigden zich in gebieden die later bekend werden als Sussex, Essex en Wessex. Zij brachten hun taal, gebruiken en verhalen met zich mee.

In het Engelse landschap ligt ook het beroemde Uffington White Horse: een reusachtige afbeelding van een paard die in een krijthelling is uitgespaard. Lange tijd werd gedacht dat dit het werk van de Saksen was, juist omdat het paard zo’n belangrijk symbool in hun cultuur was. Modern archeologisch onderzoek heeft echter aangetoond dat het White Horse veel ouder is. Het werd waarschijnlijk al in de late bronstijd of vroege ijzertijd aangelegd, ruim duizend jaar voordat de Saksen in Engeland aankwamen.

Toch bleef het paard voor de Saksen een herkenbaar symbool. Toen zij zich in Engeland vestigden, troffen zij een landschap aan waarin het paard al eeuwenlang een bijzondere plaats innam. Zo ontstond een fascinerende ontmoeting tussen een eeuwenoud monument en een volk dat hetzelfde dier een belangrijke betekenis gaf.

Het paard op het Keltisch Koffiehuis verwijst daarom niet naar één volk of één periode, maar naar een symbool dat generaties Europeanen met elkaar heeft verbonden. Van de prehistorische makers van het White Horse, via de Keltische verhalen over Epona, tot de Saksische boeren die hun erven rond het paard organiseerden, vertelt het een verhaal over kracht, verbondenheid en de blijvende relatie tussen mens, dier en landschap.

De Celtic Goose – de gans tussen werelden

De gans is al duizenden jaren een vogel die tot de verbeelding spreekt. Anders dan veel andere dieren beweegt zij zich moeiteloos tussen land, water en lucht. Juist daarom zagen veel oude volkeren de gans als een dier dat verschillende werelden met elkaar verbindt: de wereld van de mensen, de natuur en het onbekende.

In de Keltische traditie werden watervogels vaak geassocieerd met de Andere Wereld, het rijk van goden, voorouders en mysterieuze krachten. Vooral zwanen spelen daarin een belangrijke rol, maar ook de gans past binnen deze oude symboliek van reizen, verandering en de kringloop van de seizoenen. Trekvogels verdwenen ieder najaar uit het landschap en keerden in het voorjaar weer terug. Voor mensen die de wereld nog niet wetenschappelijk konden verklaren, leek het alsof deze vogels de verborgen wegen tussen verschillende werelden kenden.

Ook in de Germaanse en Saksische wereld hadden trekvogels een bijzondere plaats. Hun komst en vertrek markeerden de wisseling van de seizoenen en bepaalden het ritme van het boerenleven. In latere volksverhalen werd verteld dat Wodan tijdens donkere herfst- en winternachten met de Wilde Jacht door de hemel trok, gevolgd door een luidruchtig gezelschap van ruiters, honden, raven en andere dieren. Het bulderen van de wind, overvliegende vogels en de geluiden van de nacht werden soms gezien als tekenen van deze geheimzinnige tocht. In sommige streken werden grote zwermen ganzen die hoog door de donkere lucht trokken met deze oude verhalen in verband gebracht. Zij leken de onzichtbare wegen van de hemel te volgen en werden zo onderdeel van de volksverbeelding.

De gans kreeg ook een heel andere betekenis in de Romeinse geschiedenis. Volgens de overlevering werd Rome in 390 v.Chr. aangevallen door Gallische krijgers. Terwijl de verdedigers van het Capitool sliepen, probeerden de aanvallers ‘s nachts ongemerkt de steile heuvel te beklimmen. De waakhonden zouden niets hebben gemerkt, maar de heilige ganzen van de godin Juno begonnen luid te gakken. Hun geroep wekte de Romeinse soldaten, die de aanval konden afslaan en zo het Capitool wisten te behouden. Of het verhaal precies zo is gebeurd, weten we niet. Wel groeide het uit tot een van de bekendste verhalen uit de Romeinse oudheid. Sindsdien staat de gans symbool voor waakzaamheid, trouw en bescherming.

Zo verschijnt de gans in verschillende Europese tradities steeds opnieuw met een vergelijkbare betekenis. Zij is een reiziger tussen land, water en lucht, een boodschapper van de seizoenen en een waakzame beschermer. Van de Keltische verhalen over de Andere Wereld, via de Romeinse ganzen van het Capitool, tot de volksverhalen over Wodan en de Wilde Jacht loopt een eeuwenoude lijn waarin natuur, mythologie en geschiedenis met elkaar verweven raken.

De Celtic Goose verwijst naar deze rijke Europese traditie. Niet als één historisch verhaal, maar als een symbool dat generaties lang mensen heeft herinnerd aan waakzaamheid, bescherming en de bijzondere band tussen mens, dier en natuur.